Het is niet gek dat een ambitieuze schrijver zoals jij goed nadenkt over de eerste zin van je verhaal. Als iemand je boek openslaat in de winkel, moet hij of zij door die zin in je verhaal getrokken worden. Hij moet zo overtuigend zijn, dat je lezer niet anders kan dan naar de kassa rennen. Een klassieke eerste zin wordt geanalyseerd in leesclubs en literatuurcolleges, geciteerd door fans en als sleutelbeeld of -moment gebruikt in de boekverfilming…
En het is ook niet zo gek dat je vastloopt, dat je geen enkele letter op dat witte papier of scherm krijgt, juist omdat je er zo op focust. Misschien denk je wel dat wanneer die eerste zin perfect op papier staat, de rest van het verhaal (of hoofdstuk) makkelijk zal volgen. Die garantie bestaat helaas niet.
Je zal niet de eerste zijn om de eerste zin als laatste te schrijven
Het klinkt misschien onlogisch, als iets dat tegen je intuïtie ingaat, maar het is heel handig om je eerste zin juist als laatste te schrijven. Want door eerst je verhaal (in ruwe vorm) op te schrijven, leer je het pas echt kennen. Tijdens het schrijven doe je altijd nieuwe ideeën op voor je verhaal. Je past wat aan, verandert wat van koers. En die geniale eerste zin is dan waarschijnlijk niet zo geniaal meer.
Pas wanneer je verhaal staat en je de kern ervan kent, kun je een eerste zin uitkiezen of formuleren die de sfeer goed neerzet en vooruitblikt op de gebeurtenissen.
Dus schrijf nog even verder. Ik wacht hier op je. Tot zo!
5 opties voor een pakkende eerste zin
Is je hoofdstuk of verhaal af? Top, dan kun je de eerste zin kiezen. Hier zijn vijf mogelijke manieren:
- Statement
Een universele waarheid, die je in je verhaal bewijst of juist compleet overhoop haalt. Bijvoorbeeld de eerste zin van Jane Austen’s Pride and Prejudice. - Dialoog
Laat je lezer midden in een gesprek binnenvallen. Zo roep je meteen spanning op. - ‘Voorstelrondje’
Wanneer je jouw verhaal begint met je hoofdpersonage die zichzelf voorstelt, bouw je meteen aan de relatie tussen je hoofdpersonage en je lezer. Een bekend voorbeeld is de eerste zin van Max Havelaar: ‘Ik ben makelaar in koffie, en woon op de Lauriergracht No. 37.’ - Conflict
Je kunt ook meteen spanning opbouwen door te openen met het conflict. Wie is het oneens met wie, waarover en waarom? Zie voor voorbeelden deze schrijfoefening. - Beeld
Een beeld helpt je om de sfeer neer te zetten en het gevoel van je verhaal op te roepen. Dit werkt goed wanneer je verhaal niet met een scène vol actie opent. Net zoals de (voorlopige) openingszin van mijn roman-in-wording: ‘Ik zit krom als een halve maan tegen de winkel op de hoek van het plein’. Voorlopig vind ik de zin werken, omdat ik vind dat hij duidelijk maakt dat mijn hoofdpersoon zich ongelukkig en klein voelt. Maar misschien kies ik uiteindelijk toch voor een andere aanpak.
Om een aanpak voor je openingszin te kunnen kiezen, moet je nadenken over de rol die je opening speelt. Wat vind je het belangrijkst: actie of informatie?
Maar het is nog beter om gewoon te experimenteren. Probeer iedere aanpak uit! Schrijf op basis van de lijst hierboven vijf verschillende openingszinnen en kijk welke jij het beste bij je verhaal vindt passen.
Wil je weten welke gedachten of gevoelens jouw eerste zin oproept? Deel hem in de reacties voor feedback!
Dank aan Blog Away NL voor de inspiratie.
